Kemal Çuman
Geçmişimizi, yaşadıklarımızı ve bizden önce bu topraklarda iz bırakan insanların hatıralarını geleceğe taşımak konusunda büyük bir eksikliğimiz var. Oysa bir milletin hafızası yalnızca resmi belgelerde, arşivlerde ve tarih kitaplarında değil; insanların yaşadığı hayatlarda, okul sıralarında, öğretmenlerin öğrettiği derslerde, öğrencilerin kurduğu dostluklarda ve yıllar geçse de unutulmayan hatıralarda saklıdır. Bugün belki de elimizde olmayan en değerli şey, geçmişe ait yaşanmışlıklarımızdır. Çünkü zaman geçiyor, insanlar aramızdan ayrılıyor, eski fotoğraflar sararıyor, sesler ve yüzler yavaş yavaş hafızalardan siliniyor. İşte bu nedenle yaşadığımız ve tanıklık ettiğimiz güzellikleri kayıt altına almak, çocuklarımıza ve torunlarımıza bırakabileceğimiz en anlamlı miraslardan biridir.
Bir okul düşünün. Duvarlarında tam 102 yıllık bir tarih saklı. Koridorlarından binlerce öğrenci geçti. Sınıflarında nice genç insan hayaller kurdu. Kimi öğretmen oldu, kimi gazeteci, kimi iş insanı, kimi devlet adamı… Kimi memleketine hizmet etti, kimi başka şehirlerde ve ülkelerde Trabzon’un adını taşıdı. İşte bu köklü eğitim yuvası, Trabzon Ticaret Lisesi… Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan yalnızca yaklaşık bir yıl sonra, 18 Nisan 1924 Cuma günü, o günkü adıyla Ticaret Mektebi olarak eğitim hayatına başlayan Trabzon Ticaret Lisesi, aradan geçen 102 yılda binlerce öğrencinin hayatına dokundu. Bu okul, yalnızca öğrencilerine meslek öğretmedi; aynı zamanda dostlukların kurulduğu, hayallerin büyütüldüğü, genç insanların hayata hazırlandığı bir hafıza mekânı oldu.
Bugün bu büyük hafızanın önemli bir bölümü artık gelecek kuşaklara emanet ediliyor. Trabzon’un duayen gazetecisi ve yazarı, değerli arkadaşım İsmail Fandaklı, büyük bir emek, sabır ve özveriyle hazırladığı “100 YILINDA TRABZON TİCARET LİSESİ” adlı 729 sayfalık eseriyle yalnızca bir kitabı okuyucuyla buluşturmuyor. Aslında yaptığı, bir asırlık hafızayı kurtarmaktır. Yıllar öncesinin izlerini sürerek, eski belgelerin ve fotoğrafların peşine düşerek, okulun yetiştirdiği değerleri araştırarak, geçmişte yaşananları gün ışığına çıkararak ve o sıralarda okuyanların hatıralarını bir araya getirerek büyük bir kültür hizmetine imza atıyor. 729 sayfalık bu eser, sayfalardan ibaret değil… Her sayfasında bir öğrencinin heyecanı, bir öğretmenin emeği, bir mezunun özlemi, bir dostluğun sıcaklığı ve geçmişten bugüne uzanan kocaman bir hayat hikâyesi var.
Bir okulun tarihini yazmak, aslında insanların hayatlarına dokunmaktır. Bu anlamlı çalışmanın ortaya çıkmasında büyük gayret gösteren Trabzon Ticaret Lisesi Müdürü Orhan Genç’e de özellikle teşekkür etmek gerekiyor. Bir okulun yalnızca bugününü değil, geçmişini de sahiplenerek gelecek kuşaklara aktarılmasına öncülük etmek son derece kıymetli bir vefa örneğidir. Çünkü geçmişine sahip çıkmayan toplumlar, geleceğe eksik yürür. Bugün elimizde bulunan bu kitap, yarın çocuklarımızın ve torunlarımızın eline geçtiğinde belki onlar da şu soruyu soracak: “Dedelerimiz, babalarımız ve büyüklerimiz bu sıralarda nasıl bir hayat yaşadı?” İşte o zaman bu eser, geçmiş ile gelecek arasında kurulmuş güçlü bir köprü olacak. Belki yıllar sonra Trabzon Ticaret Lisesi’nin eski bir fotoğrafına bakarken, bir öğrencinin yüzünde kendi gençliğimizi, bir öğretmenin bakışında kendi öğretmenimizi, sararmış bir sayfada ise kendi çocukluğumuzdan bir parçayı bulacağız. Çünkü hatıralar yazıya dökülmezse zaman onları sessizce bizden alır. Bu nedenle, bir asırlık tarihi geleceğe taşıyan bu kıymetli çalışmayı çok değerli buluyor; başta İsmail Fandaklı olmak üzere emeği geçen herkese gönülden teşekkür ediyorum.
İMZA GÜNÜ
“100 YILINDA TRABZON TİCARET LİSESİ”
26 Eylül 2026 Cumartesi
Saat: 14.00
Trabzon Ticaret LisesiBir okulun tarihini değil, bir şehrin hafızasını okumak için… Bir asır boyunca bu okuldan geçen binlerce insanın izlerine dokunmak için… Geçmişin hatıralarıyla bugün arasında bir yolculuğa çıkmak için… Tüm dostlarımızı, mezunları, öğrencileri, öğretmenleri, Trabzon sevdalılarını ve kitap dostlarını imza gününe davet ediyorum.
Geliniz, 102 yıllık bir hafızaya birlikte tanıklık edelim.
Çünkü bazı kitaplar yalnızca okunmaz…
Bazı kitaplar geçmişi yeniden yaşatır.
Bazı okullar yalnızca öğrenci yetiştirmez…
Bir şehrin hafızasını yetiştirir.
Trabzon Ticaret Lisesi de 102 yıldır bu şehrin hafızasında yaşamaya devam ediyor…
